Çocuğun Velayetini Nasıl Alırım? 2026 Şartları ve Süreci

Eğer çocuk idrak çağındaysa (genellikle 8 yaş ve üzeri), mahkeme anlaşmalı boşanma dahi olsa çocuğun beyanını dinleyebilir. Taraflar anlaşmış olsa bile, hakimin çocuğun üstün yararını gözeterek müdahale yetkisi her zaman bulunmaktadır.

Evet, kesinlikle alabilir. Velayet kararında öncelikli unsur maddi güç değil, çocuğun yaşı ve bakım ihtiyacıdır. Mahkeme velayeti çalışmayan anneye verip, babanın çocuğun masrafları için iştirak nafakası ödemesine hükmeder.

Annenin ağır psikolojik rahatsızlıkları olması, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, çocuğa şiddet uygulaması veya çocuğu terk etmesi durumlarında velayet babaya verilir. Ayrıca çocuk idrak çağındaysa ve babasıyla yaşamak istiyorsa, babanın ev ortamı da uygunsa velayet babaya geçebilir.

Velayeti elinde bulunduran ebeveyn, mahkemenin belirlediği kişisel ilişki günlerinde çocuğu diğer ebeveyne göstermek zorundadır. Göstermemesi halinde icra kanalıyla çocuk teslim alınabilir ve bu durum velayet değişikliği davası için çok güçlü ve haklı bir nedendir.

Evet, pedagog (Sosyal İnceleme Uzmanı) tarafından hazırlanan SİR raporuna karşı tarafların yasal süre içinde itiraz hakkı vardır. İtirazın haklı görülmesi durumunda hakim dosyayı farklı uzmanlardan oluşan yeni bir heyete gönderebilir.

Dava süresince çocuğun mağdur olmaması için hakim fiili durumu göz önüne alarak geçici velayet kararı verir. Çocuk halihazırda kimin yanında kalıyorsa, yaşı kime muhtaç olduğunu gösteriyorsa (örneğin bebekse anneye) geçici velayet ona verilir.

Tek başına yeniden evlenmek velayetin değiştirilmesi için yeterli bir sebep değildir. Ancak yeni eşin çocuğa kötü davranması, çocuğu istememesi veya yeni ev ortamının çocuğun fiziksel/ruhsal gelişimini tehlikeye atması durumunda velayet değişikliği davası açılabilir.

Evlilik süresince ebeveynler masrafları ortak karşılar. Boşanma sonrası velayet kendisine verilmeyen eş, mali gücü oranında çocuğun eğitim, bakım ve sağlık giderleri için 'iştirak nafakası' adı altında aylık ödeme yapmakla yükümlüdür.

Yargıtay uygulamalarına göre 8 yaş ve üzeri çocuklar idrak çağında kabul edilir ve kendilerini ifade edebilirler. Mahkeme bu yaştaki çocukların kiminle yaşamak istediklerini bizzat veya pedagog aracılığıyla mutlaka sorar ve dikkate alır.

Evet, alabilir. Zina yapmak ebeveynlik görevlerini ihlal etmek anlamına gelmez. Eğer aldatan eş çocuğun üstün yararını sağlayacak niteliklere sahipse, salt aldatma sebebiyle velayetten mahrum bırakılamaz.

Mahkemeler, psikolojik gelişimleri açısından zorunlu kalmadıkça kardeşleri birbirinden ayırmamayı ilke edinmiştir. İstisnai durumlarda, örneğin çocukların yaş farkının çok büyük olması ve farklı ihtiyaçları bulunması halinde velayetler ayrılabilir.

Evet, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, velayeti alan anne haklı gerekçeler sunarak aile mahkemesinde açacağı bir dava ile çocuğun soyadını kendi kızlık soyadı ile değiştirebilir.

Başka bir şehre taşınmak için diğer eşin iznine gerek yoktur. Ancak yurtdışına yerleşmek için velayeti kendisinde olmayan diğer ebeveynin muvafakati (izni) gerekir. İzin verilmezse mahkemeden bu yönde karar talep edilmelidir.

Evet, yabancı mahkeme kararlarının tanınması sürecinden sonra iç hukukumuzda da ortak velayet uygulanmaya başlanmıştır. Ancak bunun için tarafların ortak velayet konusunda tam bir mutabakat içinde olması ve mahkemenin bunu uygun bulması şarttır.

Eğer psikolojik rahatsızlık çocuğun bakımını ihmal etmesine neden olacak seviyedeyse veya çocuğa zarar verme riski taşıyorsa mahkeme velayeti bu eşe vermez. Durumun tespiti için hastane kayıtları ve uzman raporları incelenir.