Engelli Çocuğun Velayeti ve Nafaka Hakları 2026 Dava Rehberi

Hayır, velayet kararlarında cinsiyetten ziyade çocuğun üstün yararı gözetilir. Çocuğun özel bakım, tedavi ve eğitim ihtiyaçlarını en iyi şekilde hangi ebeveyn karşılayabiliyorsa ve çocuğun alıştığı düzen nerede ise velayet o ebeveyne verilir.

Evet, mahkemeler engelli bir çocuğun özel eğitim, rehabilitasyon, ilaç, ulaşım ve beslenme gibi zaruri ekstra giderlerini dikkate alarak standart nafaka hesaplamalarının çok daha üzerinde bir miktara hükmeder.

Evet, Türk Medeni Kanunu gereğince iştirak nafakası çocuğun ergin olmasıyla (18 yaşını doldurmasıyla) birlikte yasal olarak kendiliğinden sona erer. Sürecin devamı için dava açılması gerekir.

Çocuğun kendi adına veya kısıtlanmışsa vasisi aracılığıyla aile mahkemesinde TMK m.328 ve 364'e dayanarak diğer ebeveyne karşı 'Yardım Nafakası' davası açması gerekir.

Devletten alınan engelli aylığı veya evde bakım parası çocuğun giderlerine bir katkı sağlasa da ebeveynin bakım yükümlülüğünü tamamen ortadan kaldırmaz. Hakim bu geliri dikkate alarak nafaka miktarında hakkaniyetli bir dengeleme yapar.

Eğer çocuğun engellilik durumu nedeniyle özel eğitim alması zorunluysa ve bu durum tıbbi raporlarla (ÇÖZGER) sabitse, mahkeme bu eğitim masraflarını nafaka hesabı içine dahil ederek karşı tarafın ödemesine karar verir.

Evet, uzman pedagoglar veya psikologlar tarafından hazırlanan Sosyal İnceleme Raporu (SİR) bu davalarda şarttır. Uzman, çocuğun durumunu, ebeveynlerin kapasitesini ve yaşam koşullarını değerlendirir.

Çocuğun tam zamanlı bakıma muhtaç olması ve annenin bu yüzden çalışamaması durumunda, mahkeme hem çocuk için yüksek iştirak nafakasına hem de yoksulluğa düşen anne için yoksulluk nafakasına hükmedebilir.

Kesinlikle hayır. Tam tersine, çocuğun engelliliği ve bakıma daha fazla muhtaç olması durumu, iştirak ve yardım nafakasının artırılmasına yönelik güçlü bir hukuki gerekçedir.

Evet. Velayeti alan tarafın çocuğun özel bakım ve tedavi ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalması, çocuğun zarar görmesi veya ebeveynin sağlık sorunları yaşaması halinde velayet değişikliği davası açılabilir.

Yardım nafakası talebi, nafaka alacaklısının ihtiyacı devam ettiği sürece her zaman açılabilir. Yoksulluk ve bakım ihtiyacı sürdükçe herhangi bir hak düşürücü süre veya zaman aşımı söz konusu olmaz.

Özel sağlık sigortası primleri genellikle ebeveynlerden biri tarafından ödenir. Mahkeme nafaka bedelini hesaplarken sigortanın karşıladığı tedavi masraflarını düşer, sigorta dışı kalan poliçe katılım paylarını hesaba katar.

Eğer otizm spektrum bozukluğu seviyesi çocuğun idrak yeteneğini, iletişimini ve irade beyanını kısıtlıyorsa mahkemede doğrudan dinlenmez. Bunun yerine uzman pedagog, çocuğu kendi doğal ortamında veya özel oyun odasında gözlemler.

Çekişmeli boşanma davaları standart sürelerde ilerler ancak çocuğun acil tedavi ve bakım kararları (tedbir velayeti, tedbir nafakası) dava esnasında ara kararlarla derhal verilerek çocuğun mağduriyeti engellenir.

Mahkeme onayladığı takdirde bu tür ekstra medikal cihazların (tekerlekli sandalye, işitme cihazı vb.) maliyeti oranında nafaka bedeline yansıtılır veya ebeveynlerin gelirlerine göre yüzdelik paylaştırılması talep edilebilir.