Boşanma Hukuku

Evlilik Birliğinin Sarsılması Nedir? TMK 166 Şartları ve İspatı

Av. Aydın Aydar
6 Temmuz 2026
12 dk okuma
Özet

Evlilik birliğinin temelden sarsılması (halk arasındaki adıyla şiddetli geçimsizlik), ortak hayatı sürdürmenin eşler için çekilmez hale geldiği durumlarda açılan genel boşanma sebebidir (TMK m.166). Bu davanın kabul edilebilmesi için geçimsizliğin varlığı ve davacının kusurunun daha ağır olmaması gerekir. Yargıtay kararlarına göre; fiziksel şiddet, hakaret, ekonomik baskı, güven sarsıcı davranışlar ve eşin ailesine saygısızlık temel sarsılma nedenleridir. Süreçte tanık beyanları en önemli ispat aracıdır.

Av. Aydın Aydar

Av. Aydın Aydar

Yazar

İstanbul Boşanma Avukatı • 35+ Yıl Deneyim

1986 İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. İstanbul Barosu (Sicil No: 15051). Vakıfbank ve İmar Bankası Baş Hukuk Müşaviri, Hedef Alliance Holding Hukuk Direktörü. "Boşanma Avukatı Aydın Aydar'ın Anıları" ve "Anlaşmalı Boşanma Davası" kitaplarının yazarı.

Sıkça Sorulan Sorular

Çekişmeli boşanma davası niteliğinde olduğu için süreç mahkemenin iş yüküne ve delillerin toplanma hızına bağlıdır. Ortalama olarak yerel mahkeme aşaması 1 ila 1.5 yıl sürmekte, İstinaf ve Yargıtay aşamalarıyla bu süre 3 yıla kadar çıkabilmektedir.

Kanunen zorunlu olmasa da uygulamada geçimsizliğin ve evlilik içindeki olayların ispatı için en önemli delil tanık beyanlarıdır. Tanık olmadan davanın ispatlanması ve kazanılması oldukça zordur.

Eğer davacı olarak sizin kusurunuz davalıdan daha ağırsa, davalı eşiniz davaya itiraz edebilir (TMK 166/2). Bu itiraz hakkın kötüye kullanımı niteliğinde değilse davanız reddedilebilir. Ancak davalı itiraz etmezse boşanmaya karar verilir.

Evet, eşi sürekli kontrol etmek, asılsız sadakatsizlik suçlamalarında bulunmak ve hayatı kısıtlayacak düzeyde aşırı kıskançlık göstermek Yargıtay tarafından evlilik birliğinin sarsılması sebebi kabul edilmektedir.

Eşinizin boşanmak istememesi davanın kesin reddedileceği anlamına gelmez. Eğer eşinizin kusurlu davranışlarını delillerle ispatlarsanız ve ortak hayatın çekilmez hale geldiğini kanıtlarsanız hakim boşanmaya karar verebilir.

TMK 166 boşanmanın sebebini düzenler. Ancak bu dava açılırken aynı dilekçe içerisinde TMK 174 uyarınca maddi-manevi tazminat ve TMK 169/175 uyarınca nafaka taleplerinde de bulunulabilir.

Eşin sürekli sosyal medyada vakit geçirmesi, evlilik yükümlülüklerini ve çocukların bakımını ihmal etmesi, Yargıtay kararlarına göre evlilik birliğini sarsan kusurlu davranışlardan biri olarak kabul edilmektedir.

Evi terk eden eş dava açabilir, ancak evi haklı bir sebep olmadan terk etmişse kusurlu sayılacaktır. Evi şiddet gördüğü veya hakarete uğradığı için terk ettiğini ispatlarsa kusur atfedilmez.

Evet, eşler arasında geçen ve şiddetli geçimsizliği gösteren SMS veya WhatsApp mesajları, ifşa edilmemek kaydıyla dosyaya hukuka uygun delil olarak sunulabilir.

Dava reddedilip kesinleştikten sonra aynı olaylara dayanarak tekrar dava açılamaz. Ancak yeni bir geçimsizlik olayı yaşanırsa derhal, hiçbir olay yaşanmaz ve 3 yıl ayrı yaşanırsa TMK 166/4 uyarınca fiili ayrılık sebebiyle dava açılabilir.

Evet, TMK madde 166/3'te düzenlenen anlaşmalı boşanma, evlilik birliğinin temelden sarsılmasının bir alt türüdür. Tarafların kendi aralarında anlaşıp mahkemeye başvurmaları halinde evliliğin temelden sarsıldığı karine (varsayım) olarak kabul edilir.

Eşin maaşına el koymak, evin temel ihtiyaçlarını (kira, fatura, gıda) karşılamamak, eşi çalışmaya zorlamak veya tam tersi çalışmasına engel olmak ekonomik şiddettir ve boşanma sebebidir.

Eşin, kendi anne-babasının veya akrabalarının evliliğe aşırı müdahale etmesine sessiz kalması ve eşini ezdirmesi, Yargıtay tarafından bağımsız bir boşanma ve kusur sebebi sayılmaktadır.

Dava devam ederken eşinizle barışıp ortak hayatı yeniden kurarsanız, önceki kusurlu olayları affetmiş (en azından hoşgörüyle karşılamış) sayılırsınız ve davanız reddedilir.

Velayet kararında eşlerin boşanmadaki kusurundan ziyade 'çocuğun üstün yararı' gözetilir. Çocuğun yaşı, eğitimi, alıştığı çevre ve tarafların bakım gücü değerlendirilerek uzman pedagog raporu doğrultusunda karar verilir.

Okuyucu Soruları

0 soru yanıtlandı

Soru Sorun

Sorunuz moderasyon sonrası yayınlanacaktır.