Ortak Velayet Nedir ve Nasıl Alınır? 2026 Kapsamlı Şartları

Evet, ortak velayet nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Çocuğun giderleri ebeveynlerin gelir durumuna göre oranlanarak paylaşılır ve çocuğu yanında daha az bulunduran ebeveyn iştirak nafakası ödeyebilir.

Hukuken bir kişinin tek bir yasal yerleşim yeri olabilir. Bu nedenle mahkeme, ortak velayet verse dahi çocuğun resmi ikametgahının anne veya babadan hangisinde olacağının protokolde belirlenmesini ister.

Hayır. Ortak velayetin temel şartı anne ve babanın bu konuda açık ve ortak irade göstermesidir. Eşlerden biri karşı çıkıyorsa veya aralarında şiddetli husumet varsa hakim ortak velayet veremez.

Anlaşmalı boşanma davası eksiksiz bir protokolle açıldığında ortalama 1 ila 4 hafta içinde duruşma günü verilir. Duruşmada uzman pedagog raporu da olumluysa tek celsede karar çıkar.

Ebeveynlerden birinin yurt dışına veya çok uzak bir şehre taşınması, ortak karar alma ve fiziki bakım süreçlerini imkansızlaştıracağından, genellikle velayetin değiştirilmesi davası açılarak tek velayete dönülmesine sebep olur.

Evet, ortak velayet mutlak ve değiştirilemez bir karar değildir. Şartlar değişirse, çocuğun menfaati tehlikeye girerse veya ebeveynlerden biri protokole aykırı davranırsa velayetin değiştirilmesi davası ile iptal edilebilir.

Çocuğun gideceği okul, kayıt yaptırılacak kurum ve eğitim masrafları tamamen anne ve babanın ortak kararı ile belirlenir. Taraflar anlaşamazsa, mahkemeye başvurarak hakimin müdahalesini isteyebilirler.

Türk hukukunda ortak velayet uygulaması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 2017 yılında verdiği ihlal kararları ve akabinde Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin içtihat değişikliğine gitmesiyle uygulanabilir hale gelmiştir.

Çocuk 8 yaş ve üzeri (idrak çağında) ise mahkeme uzmanı çocuğu dinler. Çocuğun ortak velayet düzenine, her iki ebeveynle de yoğun vakit geçirmeye istekli olması kararı doğrudan etkiler.

Çocuğun pasaport çıkartma işlemlerinde her iki ebeveynin de ortak başvurusu veya diğer ebeveynin noter onaylı muvafakatnamesi gereklidir. Tek ebeveyn izinsiz pasaport çıkartamaz.

Hayır. Ortak velayet, ebeveynler arasında sağlıklı bir iletişim ve işbirliği gerektirir. Şiddet geçmişi veya aktif bir uzaklaştırma kararı (6284 sayılı kanun) varsa, hakim ortak velayet talebini reddeder.

Ortak velayet durumunda çocuk kural olarak babanın soyadını taşımaya devam eder. Annenin kendi soyadını çocuğa vermek istemesi durumunda, tek velayet hakkına sahip olmaktan farklı bir hukuki süreç işletilmesi gerekir.

Anne sütüne muhtaç bebeklerde fiziki bakım tamamen annenin üzerinde olduğu için, hakim çocuğun üstün yararını gözeterek çok küçük yaştaki çocuklarda ortak velayet taleplerine temkinli yaklaşabilir, ancak kesin bir ret sebebi değildir.

Protokolde; çocuğun yasal yerleşim yeri, masrafların hangi oranda karşılanacağı, okul ve sağlık kararlarının nasıl alınacağı ve hafta içi/hafta sonu görüşme düzenleri şüpheye yer bırakmayacak kadar net yazılmalıdır.

Bu durum ortak velayet ihlalidir. Mağdur ebeveyn derhal velayetin değiştirilmesi davası açmalı ve savcılığa "çocuğun kaçırılması ve alıkonulması" suçu kapsamında suç duyurusunda bulunmalıdır.