Boşanma Hukuku

Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme Sebebiyle Boşanma 2026 Rehberi

Av. Aydın Aydar
18 Temmuz 2026
12 dk okuma
Özet

Türk Medeni Kanunu madde 163'te düzenlenen suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, özel ve mutlak olmayan bir boşanma sebebidir. Dava açılabilmesi için eşin küçük düşürücü bir suç işlemesi veya haysiyetsiz bir yaşam sürmesi tek başına yeterli olmayıp, bu durumun diğer eş için birlikte yaşamayı çekilmez hale getirmesi şarttır. Hırsızlık, dolandırıcılık, cinsel suçlar gibi eylemler bu kapsama girer. Davacı eş, iddiasını ceza mahkemesi kararları, tanık beyanları ve polis tutanakları ile ispatlamakla yükümlüdür. Bu dava türünde hak düşürücü bir süre bulunmamaktadır.

Av. Aydın Aydar

Av. Aydın Aydar

Yazar

İstanbul Boşanma Avukatı • 35+ Yıl Deneyim

1986 İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. İstanbul Barosu (Sicil No: 15051). Vakıfbank ve İmar Bankası Baş Hukuk Müşaviri, Hedef Alliance Holding Hukuk Direktörü. "Boşanma Avukatı Aydın Aydar'ın Anıları" ve "Anlaşmalı Boşanma Davası" kitaplarının yazarı.

Sıkça Sorulan Sorular

Hayır, eşinizin işlediği her suç TMK 163 kapsamında boşanma sebebi oluşturmaz. Suçun taksirle değil kasten işlenmiş olması, nitelik itibarıyla küçük düşürücü (yüz kızartıcı) olması ve bu durumun sizin için evliliği çekilmez hale getirmesi şarttır.

Yargıtay uygulamalarına göre hırsızlık, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet, irtikap, sahtecilik, hileli iflas ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen ağır suçlar doğrudan küçük düşürücü suç kapsamında değerlendirilmektedir.

Evlenmeden önce işlenen suçlar TMK 163 uyarınca 'suç işleme' nedenine dayalı dava konusu yapılamaz. Ancak bu durum sizden gizlenmişse şartları varsa evliliğin iptali veya TMK 166 evlilik birliğinin sarsılması davası açılabilir.

Toplumun genel namus, ahlak ve şeref anlayışına ağır şekilde aykırı olan yaşam tarzının sürekli ve devamlılık arz edecek şekilde sürdürülmesidir. Örneğin sürekli kumar oynayarak aileyi mahvetmek veya fuhuşa yer temin etmek gibi davranışlardır.

Hayır, bir davranışın haysiyetsiz hayat sürme sayılabilmesi için devamlılık arz etmesi, yani bir yaşam biçimi haline gelmiş olması gerekir. Tek seferlik olaylar genel boşanma sebebi olarak değerlendirilebilir.

Kanunda bu sebebe dayalı boşanma davası açmak için özel bir süre sınırı (hak düşürücü süre) öngörülmemiştir. Eylem öğrenildikten sonra her zaman açılabilir. Ancak dürüstlük kuralı gereği makul bir sürede açılması beklenir.

Kanunda açık bir affetme yasağı olmasa da, eşinin suç işlediğini bile bile uzun süre aynı evde karı-koca hayatı yaşamaya devam eden tarafın affetmiş sayılacağı ve artık dava açamayacağı Yargıtay kararlarında belirtilmektedir.

Evet, açılabilir. Ancak Aile Mahkemesi genellikle işlenen suçun varlığının kesin olarak tespiti için Ceza Mahkemesindeki yargılamanın sonucunu (kesinleşmesini) bekletici mesele yapar.

Evet, bu fiilleri işleyen taraf evlilik birliğinin sona ermesinde kusurlu sayılacağından, diğer eşin yaşadığı maddi kayıplar ve manevi çöküntü için maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı vardır.

Mahkemelerde velayet konusunda esas alınan kriter çocuğun üstün yararıdır. Haysiyetsiz bir hayat tarzı süren ebeveynin çocuğun fiziksel, ahlaki ve zihinsel gelişimine zarar vereceği açık olduğundan velayet bu eşe verilmez.

Hukukun genel ilkesi gereği iddia eden iddiasını ispatla mükelleftir. Suç işlendiğini veya haysiyetsiz yaşam sürüldüğünü ve bu nedenle ortak hayatın çekilmez hale geldiğini kanıtlama yükümlülüğü davacı taraftadır.

Haysiyetsiz yaşam sürme gibi sürekli durumların ispatında görgüye dayalı, net tanık beyanları oldukça etkilidir. Ancak suç işleme iddiası söz konusuysa bunun adli sicil kaydı ve ceza dosyası gibi resmi belgelerle de desteklenmesi şarttır.

Uyuşturucu madde bağımlılığı sürekli bir hal almış, eşin ahlaka aykırı ortamlarda bulunmasına sebep olmuş ve ailenin temel ihtiyaçlarını ihmal edecek boyuta ulaşmışsa haysiyetsiz hayat sürme kapsamında değerlendirilebilir.

Eşin sadece cezaevinde olması tek başına TMK 163 nedeni değildir. Ancak cezaevine girme nedeni 'küçük düşürücü bir suç' ise ve bu durum sizin için evliliği çekilmez kılıyorsa bu sebebe dayanarak dava açabilirsiniz.

Uygulamada hak kaybı yaşamamak adına, özel sebep olan TMK 163'ün ispatlanamaması ihtimaline karşı TMK 166 (evlilik birliğinin temelden sarsılması) genel boşanma sebebiyle terditli (kademeli) olarak birlikte ileri sürülmesi tavsiye edilir.

Okuyucu Soruları

0 soru yanıtlandı

Soru Sorun

Sorunuz moderasyon sonrası yayınlanacaktır.